Nowy Jork zaprasza - wycieczki i atrakcje oraz zabytki

Nowy Jork leży na wschodnim wybrzeżu Stanów Zjednoczonych, u wejścia do zatoki Hudson River, na południowym krańcu stanu Nowy Jork. Miasto dzieli się na pięć głównych wielkich dzielnic – Manhattan, Bronx, Brooklyn, Queens i Staten Island.

Miasto jest położone głównie na wyspach, jedyną dzielnicą znajdującą się na stałym lądzie jest Bronx – od Manhattanu oddziela go jedynie wąski pas wody. Queens znajduje się w zachodniej części wyspy Long Island – oddzielone jest od Manhattanu i Bronxu przez East River. Brooklyn, również położony na Long Island, lezy na południowy zachód od QUeens. Richmond obejmuje Staten Island w zatoce Nowy Jork. Na wodach otaczających największe wyspy znajduje się wiele mniejszych wysepek, z których najsłynniejsze to Ellis Island, Governor’s Island, Libertyn Island (to na niej znajduje się Statua Wolności) oraz wyspy – City, Randall’s, Riker’s, Roosevelt i Ward’s.

Manhattan jest otoczony wodą, od lądu na wschodzie oddziela go East River, od zachodu Hudson River – wbrew temu co sugerują angielskie nazwy, właściwie nie są rzekami, lecz jedynie wąskimi morskimi zatokami. Manhattan jest niemal w całości zabudowany, wyjątkiem jest słynny Central Park (Park Centralny) i kilka znacznie mniejszych terenów zielonych. Ulice na Manhattanie ułożone są w charakterystyczny wzór tworząc swoistą kratkę – przecinają się niemal zawsze pod kątem prostym – ten zamysł architektoniczny wprowadzono w życie w 1811 roku. Z północy na południe ciągną się aleje (avenue), przecinają je ulice(street) przebiegające na linii wschód- zachód. Słynna Piąta Aleja dzieli Manhattan na część wschodnią (East Side) i zachodnią (West Side). Manhattan jest najgęściej zaludnioną dzielnicą Nowego Jorku, tam też znajduje się serce miasta z jego centrum kulturalnym i handlowy.

W pięciu dzielnicach Nowego Jorku, zajmujących powierzchnię około 831 km^2, mieszka około 7 mln 322 tysięcy ludzi. Jako zespół miejski, obejmujący również Long Island, południową część New Jersy i południowo-zachodnią część Connecticut – jest największym skupiskiem ludności na świecie – mieszka tam prawie 19 mln ludzi.Nowy Jork jest niezwykle zróżnicowany pod względem etnicznym. Mieszka w nim ponad 2 mln amerykańskich Murzynów, jest to więc największe skupisko czarnej ludności w Ameryce. Większość Murzynów mieszka na Manhattanie, najwięcej w Harlemie, na północ od Central Parku i w niektórych rejonach Brooklynu. W Nowym Jorku mieszka więcej Żydów niż w Izraelu, a nazwy Mała Italia czy Chinatown mówią same za siebie – są to duże enklawy w Dolnym Manhattanie zamieszkane przez potomków imigrantów wywodzących się z Włoch i Chin, Oprócz tych nacji, w Nowym Jorku żyją też spore grupy Rosjan, Irlandczyków Irlandczyków Polaków (Nowy Jork jest trzecim po Chicago i Detroit, ośrodkiem polonijnym w USA). Czytaj dalej »

Nowy Jork należy do największych na świecie ośrodków handlowych i centrów finansowych. Przez większość znawców uważany jest też za stolicę mody i sztuki. Wiele największych amerykańskich i międzynarodowych korporacji ma swoje siedziby główne właśnie w Nowym Jorku. Podobnie jest z wielkimi sieciami telewizyjnymi i radiowymi. W Nowym Jorku, nad brzegiem East River, znajduje się również siedziba ONZ. W okolicach Wall Street ulokowane są takie instytucje jak Giełda Nowojorska, wielkie firmy prawnicze i agencje reklamowe. Rejon ten można nazwać pępkiem kapitalistycznego świata.

Nowy Jork jest też największym w USA centrum dystrybucyjnym i handlowym. Na giełdach towarowych sprzedaje się głównie zboża, papier, mięso i skóry. Największe skupisko olbrzymich hurtowni znajduje się na obrzeżach Manhattanu. Wielkie firmy handlowe, usługowe i produkcyjne nie muszą szukać daleko, aby zareklamować swoje towary- w okolicach Madison Avenue znajdują się przedstawicielstwa wszystkich chyba największych firm reklamowych.

Dwie gałęzie przemysłu, które rozsławiły Nowy Jork, to przemysł odzieżowy i wydawniczy. Ponadto ogromna rolę w gospodarce miasta odgrywają również spożywcze zakłady przetwórcze, przemysł petrochemiczny, metalowy, elektromaszynowy, papierniczy i skórzany. Czytaj dalej »

Nowy Jork jest jednym z największych węzłów komunikacyjnych itransportowych na świecie. Jest niezwykle dogodnie położony – nad jednym z najwygodniejszych i największych naturalnych portów na Ziemi. Woda w nim nigdy nie zamarza i ma odpowiednią głębokość, by mogły do niego zawijać nawet największe statki

W sumie nowojorski port ma 913 km nabrzeża, w pobliskich zatokach New Jersy znajduje się jeszcze 411 km i jest jednym z największych portów w USA. W prawdzie słynne stare doki na zachodnim brzegu Manhattanu, do których w początkach wieku przybijały statki z imigrantami, tzw. Piekielna Kuchnia, w większości już zostały rozebrane, jednak po drugiej stronie Zatoki, na wybrzeżu New Jersy powstały nowsze i większe kontenerowe porty przeładunkowe.

Najważniejszym lotniskiem Nowego Jorku jest Międzynarodowy Port Lotniczy J.F. Kennedy’ego, wielkie jest także lotnisko La Gwardia. Oba te ogromne porty lotnicze mieszczą się w Queens. Dodatkowo w Newark, w pobliskim New Jersey, znajduje się międzynarodowe lotnisko.

Dwa główne dworce kolejowe Nowego Jorku to Pennsylvania Stadion i dworzec Grand Central na Manhattanie. Gęsta i rozległa sieć metra przewozi codziennie jedną trzecią wszystkich podróżnych komunikacji miejskiej. Linie docierają do wszystkich wielkich dzielnic miasta, wyjątkiem jest tu jedynie Staten Island, która obsługiwana jest przez oddzielne linie kolejki naziemnej. Wyspy Nowego Jorku połączone są ze sobą wieloma mostami i tunelami. Dodatkowo z Manhattanu na Staten Island można się dostać promem. Czytaj dalej »

Jedną z najsłynniejszych ulic Nowego Jorku jest Broadway. Wtajemniczeni nazywają go czasami Wielką Białą Drogą. Broadway zaczyna się przy Bartery Park na Dolnym Manhattanie Manhattanie przecina całą wyspę. W centrum miasta Broadway krzyżuje się z Wall Street, przebiega w pobliżu ratusza. Nieco dalej na północ, u zbiegu Broadwayu i Thea Street znajduje się jeden z największych sklepów na świecie – Macy’s. Na przecięciu Broadwayu i Siódmej Alei znajduje się słynny Limes Sqare.

Na Broadwayu, pomiędzy 62 a 66 Ulicą znajduje się Lincoln Centem for the Performing Art., wielkie centrum kulturalne, w którego skład wchodzą m.in. opera, teatr dramatyczny, filharmonia, muzeum, biblioteka i szkoła artystyczna. Czytaj dalej »

Piąta Aleja słynie jako miejsce, w którym powinna robić zakupy każda elegancka kobieta. Oprócz drogich butików znajdują się tam również słynne muzea i galerie, najbardziej znane to: Trick Collection, Muzeum Guggenheima oraz Metropolita Museum of Art. W Noym Jorku znajduje się oczywiście wiele innych muzeów, między innymi American Museum of Natura Historyk, The Cloisters, Museum of Modern Art. I Jewish Museum. Przy Piątej Alei, naprzeciwko Rockefeller Centem znajduje się katedra św. Pawła.

Stojąca na rogu Piątej Alei i 42 Ulicy nowojorska biblioteka publiczna jest jedną z największych bibliotek na świecie. Na rogu Thea Street wznosi się Empire State Building – w latach 1931-71 najwyższy budynek na świecie. Piata Aleja kończy się przy Washington Square Park – dzielnicy artystów Greenwich Village. Na południe od Greenwich Village leży kolonia malarzy i pisarzy – Soho. Na Manhattanie znajdują się dwa do niedawna najwyższe budynki na świecie – World Trade Center – bliźniacze wieże WTC o wysokości 411 m każda wyraźnie górują nad panoramą miasta. Siedziba ONZ przy 42 Ulicy zajmuje obszar siedmiu hektarów. W obręb kompleksu ONZ wchodzą także tereny zielone oraz piękna nadrzeczna promenada. Czytaj dalej »

Jako pierwszy na terenie dzisiejszego Nowego Jorku wylądował w 1524 roku włoski podróżnik Giovanni da Verrazano. W 1609 roku angielski nawigator Henry Hudson dokładniej zbadał te tereny, zanim wyruszył w górę nazwanej później od jego nazwiska Hudson River. W 1614 roku do wyspy Manhattan dotarli pierwsi osadnicy holenderscy i założyli tam faktorię handlową, nazwana później Nowym Amsterdamem. W roku 1626 Peter Minut wykupił wyspę od miejscowych Indian za równowartość 24 dolarów. Nowy Amsterdam stał się największym skupiskiem Holendrów w Nowym Świecie. W 1664 roku, po zdobyciu miasta przez Anglików, zmieniono jego nazwę na Nowy Jork.

Pod panowaniem brytyjskim miasto stało się ważnym ośrodkiem amerykańskim ruchu niepodległościowego. To właśnie w tym mieście Georgie Washington założył w 1776 r. swą kwaterę główną. Po wojnie o niepodległość Nowy Jork stał się na pięć lat (1785-1790) siedzibą władz Stanów Zjednoczonych i stolicą (1798-1790). To właśnie tutaj w 1789 roku Washington został zaprzysiężony na stanowisko prezydenta USA. Aż do 1796 roku Nowy Jork był też stolicą stanu, później przeniesiono ją do Alabamy.

Wiek XVIII to okres dynamicznego rozwoju miasta. W 1784 roku Alexander Hamilton założył Bank of New York, powstawały towarzystwa ubezpieczeniowe, a bogactwo mieszkańców przyciągało do miasta coraz więcej ludzi. W 1790 roku liczba mieszkańców Nowego Jorku przekroczyła 33 tysiące. Powstawały nowe drogi, szkoły, gazety, szpitale i pierwsze zakłady przemysłowe. Miasto odrywało się od brzegów morza i rozrastało się coraz bardziej na północ. W 1825 roku otwarto dla żeglugi Kanał Erie łączący miasto z Wielkimi Jeziorami i dalej na północ, co pozwalało na rozwinięcie działalności handlowej. W 1830 roku w Nowym Jorku mieszkało już 200 tys. ludzi.

Wiek XIX i początek XX to okres napływu wielkiej fali imigrantów z Europy. Tysiące z nich osiedlało się tam, gdzie wylądowali – właśnie w Nowym Jorku. W zamian za pracę, mieszkanie i prezenty nowo przybyli imigranci zgadzali się często oddać swe głosy na konkretne ugrupowanie polityczne, głównie demokratów. Szerzącą się korupcję próbowała powstrzymać dopiero w latach 30. administracja burmistrza Fiorello La Guardi. Czytaj dalej »